تغذيه گاوهاي پرواري با محتويات بستر طيور گوشتي
سايت : www.Aoes.Edu
Reference: D. RanKins. 2000. Feeding broiler litter to beef cattle. Animal and Daivy science Department university of AUBURN.
ترجمه :
سهراب آذرفر
فيبر خام ( CF ) :
تركيب فير خام نمونه هاي بدست آمده از بستر به طيور ميانگين 6 / 23 درصد محاسبه شده است. عمده فيبر بستر ناشي از مواد اوليه مورد استفاده در شروع پرورش، همچون تراشه هاي چوب ، خاك اره ، پوسته و پوسته بادام زميني مي شود بستر معمولاً شامل مواد فيبري مي باشد. فيبر موجود در بستر جوجه هاي گوشتي به تنها نمي تواند نيازهاي نشخواركنندگان را به قير برآورده كند ، چرا كه گاوها همچنين به علوفه هاي خشن براي عملكرد مناسب سيستم گوارشي خود نياز دارد. گاوهاي تغذيه شده با بستر به طور طبيعي نياز به مصرف علوفه خشبي دارند حتي اگر مقدار قيبر خام بستر كمي بيش از مقدار اندازه گيري شده باشد، توصيه مي شود كه به ازاي هر 100 پوند وزن زنده گاو 1/2 پوند از علوفه خشبي استفاده شود.
مواد معدني (Minerals ) :
بستر جوجه هاي گوشتي منبع عالي از مواد مغذي مي باشد ، در حقيقت گاوهاي آبستن تغذيه شده با 80 درصد بستر: 20 درصد كنسانتره در حقيقت بيش از 5 برابر نياز خود به كلسيم ، فسفر ، پتاسيم ، مواد مغذي دريافت خواهند كرد. مقادير بيش از حد مواد معدني جز در بعضي شرايط خاص كمتر مسئله زا مي باشد. اما بايد توجه كرد كه افزايش 2% كلسيم بيش از نياز، باعث عدم توازن ساير مواد مغذي و ايجاد تب شير در گاوهاي آبستن مي نمايد. اين احتمال را مي توان با قطع تغذيه بستر در نزديكي زايمان و يا كاهش مقدار علوفه خشبي به نصف ميزان مورد نياز ، مرتفع نمود. هنوز اطلاعي در دست نيست كه چند روز قبل از گوساله زائي بايد استفاده از بستر جوجه هاي گوشتي در جيره را قطع كرد. بهر حال بر اساس مطالعات بر روي تب شير در گاوهاي شيري ، به نظر در نظر گرفتن30 روز قبل از گوساله زائي مناسب به نظر مي رسد. تب شير ممكن است مسائلي را نيز بعد از زايمان بوجود آورد بنابراين گاوهاي آبستن مصرف كننده بستر جوجه هاي گوشتي در حين گوساله زائي بايد دائماً مورد سركشي قرار گيرند. مواد معدني ميكرو مانند مس ، آهن و منيزيم به مقادير زيادي نسبت به تركيبات غذائي معمول در بستر جوجه هاي گوشتي وجود دارد. مس به طول مثال معمولاً در جيره گاوهاي گوشتي نبايد بيش از 150PPM باشد. سطوح بالاي مس ممكن است اثرات سمي را داشته باشند. گله گاوهاي آبستن تغذيه شده با بستر در طول 120 روز زمستان بايد بيش از 600 مس را دريافت كند. مقادير اضافي مس در كبد باقي خواهد ماند اما معمولاًً فاقد هر گونه اثرات مضرري مي باشد معمولاً سطح مس موجود در بافتها با آمدن تابستان و فصل چرا دو مرتبه به سطح طبيعي خود برمي گردد يعني زماني كه ديگر نيازي به مصرف بستر جوجه هاي گوشتي در اين فصل وجود ندارد. در گاوهاي جوان داشتن تغذيه شده با جيره حاوي 50% بستر : 50% كنسانتره ،مقدار مس موجود بيش از 225PPM خواهد بود گاوهاي جوان به خوبي مي توانند مقادير بالاي مس را در 180 الي 200 روز تحمل كنند. تغذيه گاوهاي داشتني با جيره هاي حاوي بستر كمتر از 18 روز به طور معني داري از اثرات معني دار سميت مس خواهد كاست
خاكستر ( Ash ) :
خاكستر بستر ، از مواد معدني ناشي از باقيمانده هاي جيره غذائي ، فضولات دفعي ، مواد متشكله بستر ، خاك تشكيل شده است. محتواي خاكستر بستر يكي از شاخصهاي مهم اندازه گيري كيفيت بستر مي باشد. ميانگين خاكستر نمونه هاي بستر آناليز شده 24/7 درصد بود. محتواي خاكستر بستر بيش از 28% بسيار مقدار بالائي است و نبايد در جيره غذائي گاوهاي گوشتي مورد استفاده قرار گيرد.
كلسيم ، فسفر ، پتاسيم و مواد معدني كمياب 12% خاكستر بستر جوجه هاي گوشتي را تشكيل مي دهند و باقي خاكستر را خاك تشكيل مي دهد. تا حد امكان مقدار خاكستر بستر بخصوص بخش خاك آن در حد پايين بايد باشد تا محدوديتي در تغذيه گاوهاي گوشتي نداشته باشد. بيشتر محتواي خاك بستر زماني از تخليه بستر از سالن و يا هنگام حمل و نقل آن با كاميون ، مي باشد.
فرآوري و انبار كردن بستر جوجه هاي گوشتي :
بستر طيور همانند ساير تركيبات غذائي ، احتمال بروز مخاطراتي را در بعضي از موارد مصرف دارد مصرف بسياري از تركيبات غذائي معمول ، با مواردي همچون باقيمانده افت كشها ، مايكوتوكسينهائي مانند افلاتوكسين يا سميت نيترات ممكن است روبرو شود. در مورد مصرف محتويات بستر طيور نيز ممكن است خطرات احتمالي ناشي از باكتريهائي همانند سالمونلا و باقي مانده مواد داروئي مورد استفاده در طول دوره مانند آنتي بيوتيك و كوكيد استات كبالت و ارسينك مواجه گردد. به هر حال تمامي بستر هاي مورد استفاده در تغذيه بايد ابتداً به منظور حذف عوامل بيماريزا و پاتوژن فرآوري شود. بعضي از پرورش دهندگان طيور از بقاياي پرندگان مرده نيز در تركيب بستر استفاده مي كنند اگرچه اين روش ممكن است روشي مناسب براي استفاده از پرندگان تلف شده مي باشد ولي نبايد از چنين بسترهاي در تغذيه گاوهاي پرواري استفاده نمود. بهرحال با وجود اينكه احتمال انتقال بيماري از طريق مصرف فضولات طيور درگاوهاي پرواري ثابت نشده است با اين وجود توصيه مي شود كه از كاربرد چنين موادي به عنوان منبع خوراكي خود داري شود.
براي فرآوري بستر طيور به عنوان يك تركيب خوراكي يكي از روشهاي زير را مي توان مورد استفاده قرار داد :
1 ) بستر مي تواند با سايرتركيبات خوراك مخلوط شده و سپس در تهيه سيلو مورد استفاده قرار گيرد كه در نتيجه وجود تركيبات بستر ، توليد اسيد در سيلوهاي سور گرم و ذرت را تشويق مي كند.
زماني كه تركيبات بستر با ذرت يا سورگرم سيلو مي شود ، 20 ـ 30 درصد كل ماده خشك سيلو را مي توان به تركيبات حاصل از بستر طيور اختصاص داد.
2 ) محتويات بستر مي تواند به طور مستقيم تحت تأثير اسيد قرار گيرد و پس از فرآوري مورد استفاده قرار گيرد.
3 ) بستر طيور مي تواند تحت تيمار حرارتي قرار گرفته و سپس به صورت پلت مورد استفاده قرار گيرد.
4 ) اقتصادي ترين و كاربردي ترين فرآوري بستر استفاده از حرارت دهي stacking مي باشد. در اين روش يك تيمار حرارتي 130 درجه فارنهايت يا بيشتر در طي 5 روز بر روي بستر اعمال مي گردد.
به منظور حصول اطمينان مبني بر از بين رفتن سالمونلا و ساير عوامل بيماري زا در بستر بايد حداقل تا 20 روز حرارت دهي شود. نتايج حاصل از تحقيقات متعدد ثابت كرده كه بسياري از عوامل پاتوژني كه در بستر طيور قادر به رشد و نمو هستند با چنين تيمار حرارتي در طي 5 روز كاملاً از بين مي روند. بهرحال اعمال تيمار حرارتي طولاني مدت به منظور سلامتي و از بين رفتن هر نوع احتمال آلودگي پيشنهاد مي گردد. علاوه بر اين اعمال حرارت باعث ايجاد آمونياك منبع از تجزيه شدن اوره و اسيد اوريك مي شود كه در نتيجه وجود آمونياك باعث كشته شدن عوامل بيماري زاي موجود در بستر مي گردد. در درجه حرارت 140 درجه سانتي گراد باكتريهائي مانند سالمونلا و باسيلهاي مرتبط باسل در گاو ، با بازدهي مناسب در طي يك ساعت از بين مي روند. بهرحال اين مطلب خيلي مهم است كه هر نوع احتمال ناشي از انتقال عوامل بيماريزا از بستر به گاوهاي پرواري مصرف كننده آن ، از بين برود. در روش چهارم مورد اشاره حرارت داخلي تركيبات تحت حرارت به بيشتر از 130 در جه فارنهايت و يا بيشتر مي رسد. آنتي بيوتيكها ئي كه مورد استفاده در دوره پرورش قرار گرفته اند ، حتي اگر باقي مانده ي آنها در بستر طيور وجود داشته باشد در تغذيه گاوهاي پرواري مشكل زا نمي باشد. چرا كه بسياري از آنتي بيوتيكهياي موجود در بستر توسط ميكروارگانيسم هاي موجود تجزيه مي شود ، از طرف ديگر همانطور كه مصرف آنتي بيوتيك محرك رشد طيور مي باشد با همان قاعده باعث تحريك رشد گاوهاي پرواري مصرف كننده آن مي شود. مايكوتوكسينهاي مانند آفلاتوكسين از عوامل نگران كننده مصرف بستر در تغذيه گاوهاي پرواري نيستند ، قارچهائي كه توليد كننده آفلاتوكسين مي باشند بعلت وجود محيط بازي بستر ناشي از آزاد شدن آمونياك قادر به رشد و نمو در بستر نيستند چرا كه آمونياك يك ماده سمي براي قارچها محسوب مي شود به هر حال استفاده از حرارت دهي طولاني مدت از رشد قارچها جلوگيري مي نمايند. بستر طيور معمولاً بطور انبوه ، جمع آوري و سپس در مقادير بزرگ نقل و انتقال مي يابند. معمولاً بعضي از پرورش دهندگان گاوهاي پرواري اقدام به خريداري توده هاي 100 الي 300 تني از بستر مي نمايند.
به هر حال اگر بستر بيش از 5 سال از انبار شدنش گذشته باشد به مقدار زيادي كيفيت خود را از دست مي دهد. بهرحال معمولاً قبل از مصرف محتويات بستر بايد از كيفيت مناسبي آن اطمينان حاصل كرد. حرارت يكي از مواردي است كه به نحوي باعث كاهش كيفيت بستر مي شود. اعمال حرارت بيش از حد موجود كاهش قابليت هضم ماده خشك بستر مي شود. بعضي از آزمايشات استفاده از افزودنيهاي شيميائي مانند اوره و اسيد را براي محدود نبود اعمال حرارت بيش از حد مورد بررسي قرار دادند. حرارت بيش از حد ( 140 فارنهايت به بالا ) با محدود نمودن محتواي رطوبت بستر به كمتر از 25% و همچنين محدود كردن تماس بستر با هوا تحت كنترل در مي آيد. بعضي از روشها هنگام بسته بندي بستر از يك تراكتور براي خارج كردن اكسيژن از محتويات بستر استفاده مي كنند. براي از بين بردن عوامل بيماري زاي بستر ، درجه حرارت اعمال شده بايد 130 فارنهايت باشد اگر حرارت اعمال شده بيش از 160 درجه باشد ميزان قابليت هضم پروتئين بستر كاهش مي يابد.
بسترهاي كه با پلي اتيلن پوشيده مي شوند. دماي بالاي مناسب را بدست مي آورند كه نياز به اعمال تيمار حرارتي بالا را برطرف مي كند.
جيره هاي پيشنهادي :
از آنجائي كه سطح مواد مغذي موجود در بستر طيور غالباً متغير مي باشد جيره هاي پيشنهادي در جدول 2 مي تواند به عنوان يك راهنما مورد استفاده قرار گيرد. افزودن ويتامين A بايد در جيره هاي حاوي بستر طيور همواره رعايت شود چرا كه بستر طيور فاقد اين ماده مغذي مي شود. همچنين افزودن Bovatec و Rumensin احتمال شيوع نفخ را كاهش مي دهد.
جدول 2 ـ جيره هاي پيشنهادي
شماره جيره 1 2 3
تركيبات غذائي گاو خشك آبستن گاو شيري گاوهاي داشتي
بستر طيور 800 650 500
ذرت 200 350 500
پوند 1000 1000 1000
مواد مغذي %
ماده خشك 80/5 82/2 83/8
TDN 62/6 68/3 70/3
پروتئين خام 18/1 16/4 14/7
فيبر خام 21/2 17/2 13/6
كلسيم 1/6 1/27 96%
فسفر 1/30 1/11 93%
جدول 2 جيره شماره يك براي مصرف گاوهاي گوشتي قبل از گوساله زائي ( 13 الي 4 هفته ) بالانس شده است . علوفه و مواد خشبي در چنين جيره اي براي فراهم نمودن عملكرد مناسب شكمبه گاو مورد نياز مي باشد. تقريباً حدود 5 پوند در هر روز علوفه با چنين جيره اي كافي مي باشد. يك گاو خشك 1000 پوندي در فصل زمستان براي تأمين احتياجات نگهداري خود به ن20 الي 24 پوند جيره نياز دارد. ذرت موجود با جيره حاوي بستر پس از مخلوط شدن كامل بايد به حالت crack يا ground در بيايد چرا كه گاوهائي كه در جيره هايشان از دانه كامل غلات به همراه بستر طيور استفاده مي شوند پرت غذائي بيشتري نداترند.
جيره شماره 2 براي گاوها ي شيري پيشنهاد شده است اين جيره در فصل زمستان احتياجات غذائي گاوها را تأمين كند به شرطي كه روزانه 25 پوند از اين جيره استفاده شود. در اين جيره نيز براي تأمين عملكرد مناسب شكمبه به مواد خشبي و علوفه نياز مي باشد.
جيره شماره 3 براي گاوهاي داشتني در حال رشد پيشنهاد شده است گاوهاي داشتي 500 پوندي به اندازه 3% وزن كل بدنش به اين جيره نياز دارند.
چندين تحقيق به ارزيابي تركيبات غذائي جيره و منبع ماده خشبي جيره و در تغذيه گوساله هاي داشتي پرداختند به طور خلاصه نتايج حاصل از اين تحقيقات نشان دادند كه افزودن علوفه خشبي به جيره حاوي بستر طيور اجتناب ناپذير مي باشد. همچنين مطالعات متعدد نشان دادند كه ذرت مي تواند با پوسته سويا جايگزين شود.
جيره شماره 3 براي دامهاي داشتي در فصل زمستان توصيه مي شود. تحقيقات متعدد ثابت كردند كه استفاده دامي در تابستان از مرتع باعث افزايش وزنه روزانه يك پوندي مي گردد. از آنجائي كه يك سوم جيره گاوهاي گوشتي به بستر طيور اختصاص داده مي شود. قبل از استفاده بايد تركيبات مواد مغذي بستر مورد بررسي و ارزيابي قرار گيرد.
سطح ساير مواد مغذي نيز نبايد ناديده گرفته شود چرا كه اگر اين مواد نيز پايين تر از سطح معمول باشند كيفيت جيره را كاهش خواهند داد.
نتيجه :
بستر طيور مي تواند چندين سال متفاوت در تغذيه گاوهاي پرواري بدون هيچگونه اثرات مضرر استفاده مي شود. هدف اين مقاله استفاده از بستر طيور به عنوان يك منبع براي جيره گاوهاي پرواري مي شود.
استفاده از بستر طيور ممكن است يك منبع اقتصادي مناسب براي جلوگيري آلودگي از محيط زيست و استفاده مناسب از اين فرآورده جانبي باشد
